Door: Corine Roks Algemeen
RUCPHEN – De gemeente Rucphen is sinds afgelopen maansd een gediplomeerd molenaar rijker. Zijn naam is Peter Jansen, bekend van het gelijknamige hoveniersbedrijf op Sint Willebrord. In 2018 kocht hij, samen met zijn beste vriend Ton Jaspers, De Heimolen in Rucphen. Het is vrij uniek dat een molenaar een eigen molen in bezit heeft.
Net voor het grootste molenfeest van Nederland, de Nationale Molendagen die afgelopen weekend plaatsvonden, heeft Jansen zijn molenaarsdiploma op zak.
Peter over de opleiding: “De Lelie in Etten-Leur was mijn instructiemolen. Daar kreeg ik één keer in de vijf weken praktijklessen van Jan van de Reijt en Corné van Ginneken, de vaste molenaars van de Leurse stellingmolen. De Heimolen, waarin ik elke donderdag molenaarswerkzaamheden verricht, was mijn stagemolen.”
Zijn theorielessen volgde hij in de winter. “In Gilze, zowel de theorie- als praktijklessen waren geconcentreerd in Noord- Brabant. De theorie neemt je mee in de verschillende wieksystemen zoals fokwieken waarmee je meer rendement krijgt bij weinig wind. Daarnaast alles over de rem van het gemaal, de zogenaamde vang en de verschillende molentypen en aandrijvingen, als wind of waterkracht. De Heimolen is een beltmolen, en in Klein- Zundert staat een standaardmolen, die staat op een paal. Beide molens worden aangedreven door de wind.”
Toch benieuwd wat Jansen het moeilijkste onderdeel vond: “Het weer. Een heel complexe materie met hoge en lage drukgebieden. In de wolkenpartijen vind je al veel informatie over de windrichting. Bedrieglijk zijn de hoge wolken met vaak verschillende windstromen,” waarbij Peter op zijn telefoon een weerkaart met luchtstromen toont.
“Met deze kaarten én hetgeen je in de lucht ziet kun je voorspellen wat het weer de komende uren gaat doen. Als de wind plotseling draait kan dat nare gevolgen hebben, de kammen van het molenwiel kunnen bijvoorbeeld afbreken.”
In korenmolen Koningin Wilhelmina die in Dongen staat, slaagde Peter voor zijn toelatingsexamen. Hij geeft uitlag over de gang van zaken tijdens het eindexamen dat plaatsvond in molen Zeldenrust van Hooge Zwaluwe.
“De examencommissie bestaat uit vier personen waarvan er een notuleert en de tijd bewaakt. Vervolgens ga je samen de molen in voor de praktijkuitvoering. Ze stellen vragen over het weer in combinatie met de ingebruikname van de molen. Welke zeilen ga je voorleggen, hoe positioneer je de kruier en welke veiligheidsvoorschriften neem je in acht? Veiligheid is een belangrijk aspect, zowel voor jezelf als de bezoekers, daar wordt streng op getoetst”.
Ook vragen ze verschillende onderdelen te benoemen. Je staat er versteld van hoeveel er dat zijn. Zo heb je de burgemeester, dat is de balk onder de bovenas en de hondsoren, de schuine balk in een poldermolen.”
“Ik was verrast door de examenvraag ‘Beschrijf de gang van een graankorrel’. Je moet aangeven welke steen je gebruikt en hoe je van de meel bloem, gries of zemelen maakt. Een erg leuk onderdeel.”
De hovenier behaalde zijn molenaarsdiploma met lof. “We hebben het met ons team in De Heimolen gevierd met koffie en appeltaart van eigen molensteen. De reacties op social media waren overweldigend.”
Naast molenaar is Peter voorzitter van de West- Brabantse molenvereniging en bestuurslid bij het Gilde van Noord- Brabantse molenaars.
“Uit respect voor dit ambachtelijk monument wilde ik molenaar worden. In dit vernuft stuk techniek waarin alles draait om windkracht heb je geen wifi nodig. Sterker nog, een onderzoek heeft aangetoond dat bij een grote stroomstoring molen De Hoop in Sprundel en de Heimolen in Rucphen genoeg voedsel kunnen produceren voor alle inwoners van de gemeente Rucphen, en d
Beste leden Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant,
In de afgelopen week zijn er weer twee bijeenkomsten gehouden één in West-Brabant, op de Heimolen in Rucphen en één in Oost-Brabant in het MFC het Kruispunt te Beugen. Deze waren redelijk bezocht gemiddeld 32 deelnemers.
In Beugen mochten wij dhr. Pierre Bos, bestuurslid Molenstichting Noord-Brabant verwelkomen. Hij benadrukte, dat wanneer bij sommige gemeenten de verhouding molenaar versus ambtenaar bij tijd en wijle stroef verloopt, het toch van belang is deze relatie in goede harmonie op te bouwen en/of te behouden.
Nu de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug zijn en de formatiegesprekken gaande zijn binnen de gemeenten, is het zaak om te proberen zo snel mogelijk het nieuwe college van B&W en gemeenteraad op jullie molen uit te nodigen. Het kan bijdragen tot een stuk bewustwording binnen zo’n gemeentebestuur van het erfgoed en (veelal) rijksmonument “de Wind- en Watermolen” met al haar dimensies.
Kern van de discussie was “de Molenbiotoop”, n.a.v. dit agendapunt zijn er een aantal URL’s geplaatst die voor jullie van belang zijn. Een essentieel onderwerp in de opleiding van molenaar en is daarom een exameneis. Zie ook molenbiotoop hoofdstuk 9 van het Handboek Windmolenaar en hoofdstuk 9.5 Handboek Watermolenaar.
Een ander punt van aandacht is het onderzoek ‘Molens in crisistijd’:
Zaterdag 12 september en zondag 13 september zijn de Openmonumentendagen. Het thema is dit jaar ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Dit thema sluit mooi aan bij het onderzoek Molens in Crisistijd (download) van Hogeschool Saxion en De Hollandsche Molen.
Zo als beloofd hierbij de URL’s/koppelingen:
Exameneisen van De Hollandsche Molen t.a.v. de molenbiotoop:
https://www.molens.nl/sites/
https://www.molens.nl/sites/
De resultaten van de windmolenbiotoopinventarisatie Noord-Brabant:
https://noord-brabant.
Het Verdrag van Faro ‘De Waarde van Cultureel Erfgoed voor de Samenleving’:
https://www.cultureelerfgoed.
Het Molenfonds van De Hollandsche Molen draagt bij aan de molens in Nederland en het molenbehoud. Dit is geld is voornamelijk voor restauraties en onderhoud van molens:
https://www.molens.nl/
Een molen- of erfgoedpaspoort is er voor zowel wind- als watermolens:
https://www.molens.nl/
Door op deze koppeling te klikken kunt u een voorbeeld van een paspoort downloaden van de ‘Graanmolen Hapert’
Berichten over uw Buurt informeert u over bekendmakingen van de overheid:
https://www.overheid.nl/
Zoek in officiële bekendmakingen van de overheid:
https://zoek.
Bekijk de gehele ALV of ga voor uitleg van de “spin” met de videovoortgangsbalk onder in het filmpje en schuif deze naar 1:33:
https://www.youtube.com/live/
Uitleg digitaal maalboekje:
https://gildevanmolenaars.nl/
Materiaal voor schoolbezoek:
https://gildevanmolenaars.nl/
Erfgoed voor scholen:
https://www.
Ieder kind naar de molen:
https://www.molens.nl/ieder-
Voor gastvrijheid op uw molen zie HANDBOEK WINDMOLENAAR (voorheen: BASISOPLEIDING VOOR DE VRIJWILLIG MOLENAAR) hoofdstuk 2.7 DE MOLENAAR ALS GASTHEER/-VROUW EN AMBASSADEUR.
Misschien draait het nu voor jullie ogen, zoveel informatie die ineens voor je ligt, probeer het niet in één ruk door te lezen, maar in gedeelten tot jullie te nemen. Het is veel “taaie droge” stof en niet wat jullie gedacht hadden toen u aan je hobby als molenaar begon, daarom probeer binnen jullie vrijwilligerskring enthousiastelingen te vinden die jullie daarbij kunnen ondersteunen. Deel jullie ervaringen op avonden zoals afgelopen week, van elkaar kunnen wij leren en zo het ambacht van molenaar en het erfgoed van de molen (nog beter) in standhouden.
Met vriendelijke molen groet,
Bestuur Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant.
De Molenontmoetingsavond 2026 zal plaats vinden op 5 okt. De lokatie is nog niet bekend maar waarschijnlijk zullen we neerstrijken in oost-Brabant aangezien we afgelopen jaar te gast waren op De Heimolen te Rucphen in west-Brabant.
Dus zet de datum vast in uw agenda! Details volgen later.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Beste leden Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant,
Het bestuur Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant organiseert wederom twee bijeenkomsten (zie de e-mail vooraankondiging van 28 januari).
Respectievelijk op donderdag 16 april 2026 voor West-Brabant en op woensdag 22 april 2026 voor Oost-Brabant. Bent u verhinderd op de avond in uw regio, uiteraard geen probleem om dan aan te sluiten in de andere regio.
Oost-Brabant is het gebied ten oosten langs de lijn Dongen, Gilze en zuidelijk naar de Belgische grens en verder grenzend aan Gelderland, Limburg en België.
West-Brabant is het gebied grenzend aan de provincie Zeeland tot de lijn ten oosten van het Land van Heusden en Altena (dus inclusief Land van Heusden en Altena) en de lijn oost van Dongen naar de Belgische grens.
Voor onze leden woonachtig buiten West of Oost van de afdeling, laten wij aan hun de keuze welke bijeenkomst zij wensen deel te nemen.
Donderdag 16 april 2026 West-Brabant
Locatie:
De Heimolen
Heimolendreef 24
4715 TC Rucphen
(Vanaf 19.00 uur krijgen deelnemers de mogelijkheid De Heimolen te bezichtigen onder leiding van de molenaars De Heimolen.)
Woensdag 22 april 2026 voor Oost-Brabant
Locatie:
MFC het Kruispunt
Kerkplein 6
5835 AT Beugen
Programma voor beide avonden:
19.30-20:00 uur Ontvangst met koffie/thee.
20.00 uur Aanvang informatieavond.
Agenda:
Wij hopen op uw komst!
Met vriendelijke groet,
Bestuur Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant.
Ja, het bestaat echt. Bij de Opwettense Watermolen in Nuenen is een speciale lift geplaatst die ervoor moet zorgen dat vissen zich beter kunnen verplaatsen door de Kleine Dommel. Naast het plaatsen van de vislift, is de stuw die het waterpeil regelt, opgeknapt en geautomatiseerd. De werkzaamheden begonnen zo’n acht maanden geleden, en zijn nu voltooid.
Sem van Ginneken Studio 040
Volgens Alwijn ten Cate van Molenstichting Noord-Brabant is het plaatsen van de vislift erg belangrijk: “Dan heb je echt een natuurlijk landschap en vissen kunnen nu migreren. Het is natuurijk geen mechanische lift, maar een ton met allemaal verschillende kamers waar vissen doorheen kunnen zwemmen.”
Volgens Rutger Schrijer, de verkoper van de vislift, wordt de natuur hierdoor herstelt. “We zien dat de populatie groter wordt en dat de diversiteit van verschillende vissoorten ook beter wordt”, geeft hij aan.
De opknapbeurt van de stuw was volgens Hans Koekkoek van Waterschap de Dommel hoog nodig. “Het probleem was dat de stuw heel oud was. Hij was van hout en in verval. We hebben hem moeten renoveren en tegelijkertijd automatisch gemaakt. Nu hoeft niemand er meer naartoe om het waterpeil van de Kleine Dommel te regelen.”
Nu het waterpeil via de nieuwe stuw geregeld wordt, komt er meer water in de rivier en kan de Opwettense Watermolen ook weer draaien. De vernieuwing komt volgens Alwijn ten Cate net op tijd: “Net zoals je wind nodig hebt voor een windmolen heb je water nodig voor een watermolen. Als een molen niet kan draaien, dan gaat hij uiteindelijk vastlopen en stort hij in.”
Met de opknapbeurt is zo veel mogelijk rekening gehouden om het karakter van de monumentale watermolen en de omgeving niet verloren te laten gaan. “Eigenlijk herstel je het oude watermolenlandschap, want dat was verloren gegaan. Nu wordt het veel natuurlijker en krijg je eigenlijk een beetje het landschap terug zoals het ten tijden van Van Gogh was”, aldus Ten Cate.
Voor molenaar Peer Geboers is de renovatie van het gebied rondom de watermolen bijzonder: “Hij is in 1700 een keer afgebrand en opnieuw opgebouwd. Het is mooi dat we de originaliteit hebben weten te behouden”, geeft hij aan. Voor hem was het in ieder geval een bijzondere opening. “Zoveel bobo’s hebben we hier nog nooit gehad”, zegt hij lachend.
Er is een vergunning verleend om te bouwen naast en gelijk achter in de tuin bij de Molen van Borkel en Schaft. De molen kan dan mogelijk niet meer blijven draaien in de toekomst Hier willen we bezwaar tegen maken en verzamelen daar handtekeningen voor om aan de gemeente te overhandigen.
https://molenborkelenschaft.petities.nl
169 ondertekeningen
Beste molenexperts,
De Hollandsche Molen heeft de ambitie om zoveel mogelijk mensen te laten kennismaken met de Nederlandse molenwereld. De afgelopen jaren hebben we onder meer onze social-mediakanalen een flinke impuls gegeven met informatieve, inspirerende en creatieve berichtgeving. Wij zijn nu toe aan de volgende stap.
Wij zoeken vrijwilligers die het leuk vinden om een steentje bij te dragen aan de content op onze social media. Daarvoor is deze oproep samengesteld:
https://www.molens.nl/over-ons/organisatie#vrijwillige-content-creator-social-media
SPRUNDEL – Op de West-Brabantse Molendag was het gezellig druk bij Molen De Hoop in Sprundel. Dankzij het mooie weer en de bijzondere expositie van Franka van den Broek kwamen er bijna 150 bezoekers naar de molen.
De molenaars hadden voor deze dag een extra inspanning geleverd door de molenstenen open te leggen. Hierdoor kregen bezoekers een duidelijk en interessant beeld van hoe het maalproces in zijn werk gaat. Dit werd door velen met belangstelling bekeken. Franka van den Broek had speciaal voor deze gelegenheid een schilderij van de molen gemaakt, wat veel bewondering oogstte. Bezoekers konden de molen zowel van binnen als van buiten bezichtigen. Ondertussen werd er beneden in de molen en op de terrasjes aan de voor- en achterzijde genoten van koffie, cake en versgebakken pannenkoeken. Ook maakten veel bezoekers gebruik van de mogelijkheid om meelproducten te kopen om thuis mee te bakken.
De dag werd als zeer geslaagd en sfeervol ervaren. Er kan dan ook met tevredenheid worden teruggekeken op een mooie en drukbezochte West-Brabantse Molendag.
Lees hier het originele internetbode artikel
