Nieuw bestuurslid Alwijn ten Cate volgt Joseph Vos op

Alwijn ten Cate volgt Joseph Vos op.

Namens Molenstichting Noord Brabant danken wij Joseph Vos voor zijn enorme inzet voor met name de watermolens in Brabant. Samen met Riet Meijer heeft hij enorm veel bereikt op het gebied van de watermolens in o.a het Dommel gebied. Bij de vele projecten zoals Watermolenlandschappen en klimaatadaptatie en De Pilot watermolenlandschappen groen woud is zijn rol van grote betekenis geweest!

 

Graag geven wij Alwijn ten Cate de gelegenheid zich te introduceren:

Afgelopen zomer vroeg Joseph Vos of ik hem wilde opvolgen als bestuurslid van De Molenstichting Noord-Brabant. Ik was net gestopt als dagelijks bestuurslid van het waterschap Brabantse Delta en wilde graag naast mijn werk als strateeg en (programmamanager) bij de overheid me voor het Brabantse landschap blijven inzetten. Zeker toen ik hoorde dat ik me mocht inzetten voor het Erfgoed Deal project Watermolenlandschappen en klimaatadaptatie was ik meteen verkocht. Inmiddels ben ik volop met de watermolens aan de slag en draag ik mijn steentje aan het bestuur bij.

Ik doe dit met veel plezier omdat bij molens alle vraagstukken op het gebied van cultuur, energie en landschap bij elkaar komen. Vroeger waren ze een oplossing bij het waterbeheer en het gebruik van energie om zaken te kunnen produceren. De molens zijn een beetje in de vergetelheid geraakt maar gelukkig zijn ze nu weer terug. Met name watermolens zijn de oplossingen om bij de klimaatverandering te zorgen voor droogtebestrijding, biodiversiteit, tegen wateroverlast en een prachtige manier om te recreëren. Zeker zo belangrijk is dat we de watermolens een mooie toekomst kunnen geven zodat dit prachtige culturele erfgoed behouden blijft.

Als kind was ik al gefascineerd door watermolens en waterbeheer. Ik heb aan de molendriegang in de Nieuwe Driemanspolder bij Leidschendam veel geroeid en daar leerde ik hoe deze polder door de drie windmolens droog gemalen werd en later werd ingezet voor het beheersen van het peil in de polder. Schaatsen deden we in de winter op de Rottemeren aan de molenviergang bij Zevenhuizen. Ik heb deze molens vaak bezocht. Mijn familie komt oorspronkelijk uit de Achterhoek en mijn opa nam me mee naar de voor mij toen allermooiste molen. De Mallumsche Molen in Eibergen. In de familie ging het vaak over deze onderslag watermolen en hoe deze al jaren zorgde voor het mooie landschap. Laat juist onderslag watermolens het project zijn waarvoor ik in Brabant voor aan de sla ga. Ik kende de prachtige watermolens van Venbergen, Opwetten en Spoordonk in Brabant toen nog niet maar wel het schilderij “Collse Watermolen” van Vincent van Gogh. Vandaar dat ik bij deze molen op de foto sta. Deze foto zegt namelijk alles over cultuur, watermolen, landschap, energie, waterbeheer, biodiversiteit en recreatie. 

Kaderbrief van De Hollandsche Molen

Documenten omgevingswet voor molenaars & gemeente

Bericht van De Hollandsche Molen

Beste moleneigenaar, geacht molenbestuur

 

Met bijgevoegde brief brengen we jullie op de hoogte van onze actie naar gemeenten. Wij hebben alle gemeenten aangeschreven met een oproep om te zorgen voor een goede en uniforme bescherming van de molenbiotoop van zowel wind- als watermolens. De brief aan gemeenten treffen jullie eveneens als bijlage aan. Voor windmolens hebben we een standaardartikel geformuleerd dat gemeenten in het omgevingsplan kunnen opnemen. Wat we in dit artikel nadrukkelijk hebben meegenomen is het aspect van cumulatie: bij het beoordelen van de effecten van ruimtelijke plannen op de windvang van de molen, moet rekening worden gehouden met de reeds aanwezig belemmeringen. Voor watermolens doen we een aantal suggesties voor zowel beschermingsregels als voor het beschermingsproces.

 

We willen jullie vragen om in de gaten te houden of gemeenten gehoor geven aan onze oproep. Pols eens bij de gemeente of ze onze brief hebben ontvangen en wat hun ideeën zijn voor een goede bescherming van de molenbiotoop. Gemeenten hoeven niet te wachten tot ze een geheel nieuw omgevingsplan vaststellen, maar kunnen ook besluiten tot een thematische wijziging voor alleen de molenbiotoop. Dit zou een mooie actie zijn voor in het voorjaar 2024.

 

Met vriendelijke groet,

 

Agnes de Boer

Adviseur Omgevingswet en molenbiotoop
(bereikbaar: maandag, dinsdag en donderdag)

 20231110_BRI_Gemeenten_Standaardartikel Molenbiotoop_Omgevingsplan

20231110_BRI_Moleneigenaren_Standaardartikel Molenbiotoop_Omgevingsplan

Molenvrienden Land van Cuijk heeft weer nieuwe publicatie van “De Molenvriend”

Sinds de oprichting in 1985 geeft de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk het tijdschrift “De Molenvriend” uit. Regionale moleninformatie, aangevuld met leuke molenverhalen over vroeger en heden en uit binnen- en buitenland, vormen aldus een alleraardigst tijdschrift dat in de loop der jaren in een steeds mooier jasje is gestoken. Wilt u actuelere nummers lezen of de gedrukte Molenvriend voortaan in uw brievenbus ontvangen, geef u dan op als lid van de vereniging. Meer info is te vinden op:

www.molenvrienden.nl

 

Goed bezochte molenontmoetingsavond

Op 12 okt j.l heeft Molenstichting Noord-Brabant wederom de jaarlijkse molenontmoetingsavond georganiseerd. Deze keer waren we te gast in Ravenstein bij Molen de Nijverheid en de Stadsbrouwerij.

De gasten werden ontvangen tussen 19.00 en 19.30 waarbij er gelegenheid was om de molen te bezoeken. Dhr Jan Scheirs was aanwezig in de molen om bezoekers te ontvangen. Er was grote belangstelling voor de bezichtiging van deze heel grote en heel fraai ingerichte molen. 

Om 20.00 ging de Molenontmoetingsavond van start.
Voorzitter Jetty Eugster nam het woord en heette de aanwezigen hartelijk welkom.

  • Zij stond nog even stil bij het overlijden van Gerard Sturkenboom, op 19 januari van dit jaar. Voorzitter van de adviesraad van onze Molenstichting, voorzitter van de examencommissie van De Hollandsche Molen, een gepassioneerd molenaar op zijn molen in Heeze en actief in vele projecten waaronder de biotoop-inventarisatie en het Erfgoedproject Watermolenlandschappen en klimaatadaptatie.
  • Ook bij de toekenning van de Brabantse Molenprijs 2023 aan Ton Meesters, molenaar op Molen De Hoop in Bavel. Hij ontving op 10 september jl. deze prijs voor zijn langdurige inzet en verdienste voor de Nederlandse molenwereld. In onze website is daarover uitvoerig bericht. 
  • Bestuurslid Joseph Vos heeft besloten zijn functie als bestuurslid van de Molenstichting Noord-Brabant te willen beëindigen. Jetty Eugster memoreerde de verdiensten van Joseph als bestuurslid, bedankte hem voor zijn langdurige inzet en overhandigde hem een attentie.
  • Een nieuw bestuurslid werd benoemd.
  • Bestuurslid Robert Salomons kreeg vervolgens de gelegenheid om de aanwezigen te informeren over zijn activiteiten om voor zoveel mogelijk molens een ‘ Molenpaspoort’ op te stellen. Een belangrijk document om het belang van de molens met concrete feiten in een universeel format te kunnen onderbouwen voor discussies over o.a.  biotopen en bij de verdere invulling van de  Omgevingswet. Hij vroeg molenaars om in te tekenen op een aanmeldformulier voor toezending van nadere informatielijst over het vast te stellen model.

Gastspreker voor deze avond is Dhr Mark Ravesloot. Hij is werkzaam als ‘Adviseur Monumenten’ bij de provincie Zuid-Holland met als specialiteit de molens. Het bestuur heeft hem uitgenodigd om toe te lichten hoe de provincie Zuid-Holland, met zijn 225 molens omgaat met erfgoed, subsidies, Omgevingswet en molenbiotoop. Hoe zijn de bevoegdheden, verantwoordelijkheden en procedures geregeld tussen moleneigenaren, gemeenten en de provincie? En wat kunnen wij daar in Noord-Brabant van leren.

Mark Ravesloot heeft de volgende zaken besproken: Actuele Subsidieregelingen, Regulier onderhoud, Groot onderhoud, Restauratie, Draaipremie, Molenbiotopen, Afwijken van de regels ten aanzien van de molenbiotopen, Bijzondere molenbiotoop, Molenbiotooprapport, Werkzaamheden adviseur monumenten met betrekking tot de molens, Belangrijke partners, en tenslotte Bespreekpunten.

Enkele belangrijke boodschappen van Mark waren:

*Beleid en uitvoering moeten transparant navolgbaar en consequent zijn, in alle bestuurslagen.
*Het moet gebaseerd zijn op concrete uitgangspunten en criteria, zonder daarin onredelijk star te zijn.
* De nieuwe Omgevingswet wordt nu inderdaad per 1 jan. 2024 van kracht, maar de verdere uitwerking van  Omgevingsvisies en plannen zal nog lopen tot 2032. De gemeenten hebben daarin de hoofdtaken. Er moet nog veel concreet worden ingevuld en het systeem is nog niet helemaal perfect. De provincie stelt kaders en bewaakt de uitwerking. Zo veel mogelijk interactief en inhoudelijk.
* Het is voor de belanghebbenden in de molenwereld essentieel om zo vroeg mogelijk in die uitwerking hun standpunten, belangen en rechten te presenteren en vast te laten leggen in die visies en plannen.
* Er zijn veel belangen, die moeten worden afgewogen. Als je pas in beroep gaat als de uitvoering start, ben je te laat. De kans is dan groot dat je niet meer gehoord kunt of zult worden.
*De actieve rol van een ‘Adviseur Monumenten’ op provinciaal niveau, met kennis van de relevante regelgeving, de procedures, met een goed netwerk en kennis van de specifieke aspecten van molens als werkende monumenten, is van onschatbare waarde voor het behoud van molens in onze toekomstige leefomgeving.

Namens de aanwezigen bedankte Jetty Eugster Mark voor zijn  duidelijke en systematische presentatie.
Het is nu aan de Molenstichting Noord-Brabant om te onderzoeken of en hoe deze ervaring van de provincie Zuid-Holland ook in Noord-Brabant kan worden ingezet.

Daarmee besloot zij het formele deel van deze Molenontmoetingsavond en was er nog even tijd voor napraten aan de bar van de Stadsbrouwerij. 

(Berichtgeving met dank aan Aart Mul)

Niet iedere molen is even boeiend’

Niet iedere molen is even boeiend’

Ton Meesters uit breda is de winnaar van de brabantse molenprijs

Al toen hij elf jaar was, noteerde Ton Meesters alles over de 120 molens die hij op een vakantie in Engeland tegenkwam. Bijna een halve eeuw later wint hij de Brabantse Molenprijs. Toch vindt hij lang niet iedere molen even boeiend.

In het buitenland stuit Ton Meesters (58) uit Breda regelmatig op verrassingen. De vol- molens in Roemenië en de schipmolens in Slovenië en Kroatië bijvoorbeeld. Kwetsbare openluchtmusea, waar hij zich urenlang kan vergapen. De echte diepgang vindt hij echter in zijn eigen West-Brabant. Hier richtte hij in 1993 dan ook (mede) de Westbrabantse Molens op, een vereniging voor behoud van molens in deze regio. Als geboren onderzoeksjournalist speurt Meesters naar de verhalen achter molens. ,,Maar zeker niet iedere molen is interessant. Mij gaat het om de ontwikkeling van het werkbouwtuig. Waarom is die er geweest? Wat voor nieuwigheden zijn er in de loop der tijd aangebracht en is het van functie veranderd? En waarom?”

Vertellen over molenstenen

Hij publiceert artikelen in molentijdschriften als De Meule en De Nieuwe Molenwereld. Ook bekleedt hij diverse bestuursfuncties, waaronder bij The International Molinological Society. Momenteel is hij bestuurslid van Stichting Molen Bavel. En ook van die molen, Korenmolen De Hoop, legt Meesters alles vast: ,,Ik ben ontzettend blij dat ik nog met Janus van Riel, de laatste echte molenaar in Bavel, geïnterviewd heb. Dat is een verhaal uit eerste hand, dichterbij kun je niet komen. Door het op te schrijven is zijn verhaal, en dus dat van Korenmolen De Hoop, nog vollediger.”

Zijn journalistieke hart gaat sneller kloppen bij interviews met molenaars. ,,Waarom doet hij wat hij doet? Een man als Hans Titulaer, bijvoorbeeld. Dat is de laatste molensteenmaker ter wereld. Hij wil van stoppen nog niet weten en kan bevlogen over molenstenen vertellen. Naar zo’n man kan ik uren luisteren. Ik vind dat fantastische mensen.”

Eerder deze maand leverde al zijn inspanningen hem de Molenprijs op, uitgereikt door Molenstichting Noord-Brabant. Ton Meesters, accountant in het dagelijks leven, verdiende deze prijs volgens de commissie voor zijn niet aflatende motivatie het historische verhaal over molens te onderzoeken en te blijven vertellen.

Waar komt die fascinatie vandaan?

De basis voor zijn molenliefde ligt onmiskenbaar in zijn jeugd. De vader van Meesters’ opa had een meel- en zuivelfabriekje in Nispen en nam de watermolen in Roosendaal over. Meesters’ vader vond het belangrijk dat zijn kinderen wat leerden over de geschiedenis en nam hen mee naar musea, naar kastelen, naar kerken en ook naar molens. ,,Hij was echt bezig met onze algemene ontwikkeling. Mijn opa in zekere zin ook. Ik mocht vaak met hem mee met de vrachtwagen. Gingen we naar molens in West-Brabant en Zeeland. Als 3-jarig kereltje vond ik die draaiende dingen ontzettend interessant. Dat werd echt met de paplepel ingegoten.”

In 2004 overlijdt de vader van Meesters. Vlak voor zijn dood werd in huis een oud schriftje gevonden die de jonge Ton had gemaakt. ,,Ik was dat helemaal vergeten. We zijn toen twee of drie weken naar Engeland geweest. Er staan aantekeningen in van 120 molens, die we toen bezocht hadden. Mijn vader stimuleerde mijn interesse in molens dus behoorlijk.”

In het door de toen 11-jarige Ton geschreven boekje staan aantekeningen, inventarisaties en gesprekken met de molenaar. Aanvullende informatie haalde hij vervolgens uit boeken, over iedere molen wilde hij zoveel mogelijk weten. Die vroege interesse verandert niet. Als hij 18 jaar is, schrijft hij samen met zijn opa een boekje over West-Brabantse molens. Met daarin foto’s en een onderschriftje. ,,Waarbij ik het belangrijk vond dat alles feitelijk klopte.”

Goedkoop winkelen

Zo gaat hij nog steeds te werk. Meesters duikt in niet-volledige geschiedenissen van molens in West-Brabant. Een bekend gegeven is dat rond 1880 veel molens zijn afgebroken vanwege de industriële revolutie. Molenonderdelen werden voor lage prijzen doorverkocht, waardoor molens die doorgingen goedkoop tweedehands konden winkelen.

Zoiets blijkt ook in Bavel gebeurd. Daar is de molenas van de Korenmolen in 1880 waarschijnlijk door bliksem onherstelbaar beschadigd. Uit een ander dorp is toen een nieuwe gehaald. Dat verklaart het jaartal van 1847 dat nu in de molenas staat, terwijl de Bavelse molen pas in 1865 is gebouwd. ,,Dat is ontzettend leuk om zelf te onderzoeken en hier op die wijze achter te komen.”

‘Iedere molen een verhaal’

Tegenwoordig hebben molens vaak een museaal karakter en wordt het geld niet meer verdiend door te malen. Molenaars zijn volgens Meesters tegenwoordig dan ook meer verhalenvertellers. ,,Een molenaar die het vak uitoefent en geen benul heeft van zijn eigen molen, is niet interessant. Iedere molen heeft een verhaal en wie anders dan de molenaar kan dat het beste vertellen?”

Vijf jaar geleden werd in Nederland het ambacht molenaar door UNESCO erkend als immaterieel erfgoed en het aantal molens groeit. ,,Er zijn nu 1300 molens in Nederland, in 1970 waren dat er nog 950. In Etten-Leur staat een nieuwe molen, de oude molen in Fijnaart is gecompleteerd. In Zevenbergen is een woonmolen. We hoeven geen molens meer te redden, want ze worden beschermd.”

Ton Meesters

a Geboren: 29 april 1965 in Roosendaal

a Werk: accountant bij Mazars

a Hobby’s: natuurlijk molens, reizen, koken, golf en wijn

a Molenfuncties: redacteur van het magazine De nieuwe Molenwereld, secretaris Stichting molen Bavel en molenaar op de molen van Bavel

26 september 2023

 

Molenontmoetingsavond 12 okt 2023

Uitnodiging Molenontmoetingsavond

Aan: Molenaars en moleneigenaren in de provincie Noord-Brabant

Onderwerp: Uitnodiging Molenontmoetingsavond

 

Beste heer/mevrouw,

Het bestuur van de Molenstichting Noord-Brabant wil u graag uitnodigen voor de jaarlijkse Molenontmoetingsavond. Deze naam geeft goed aan wat wij met deze bijeenkomst willen: een plek bieden om elkaar te ontmoeten en informatie te ontvangen en uit te wisselen over de Brabantse molens.

Dit jaar vindt de bijeenkomst plaats in de Stadsbrouwerij Wilskracht, Molensingel 6, 5371 AW Ravenstein.

Wij nodigen u graag uit op donderdag 12 oktober 2023 in Ravenstein. De Molenontmoetingsavond begint om 19.30 uur. Voorafgaand aan de bijeenkomst bent u vanaf 19.00 uur in de gelegenheid om de Stadsmolen de Nijverheid te bezichtigen.

Als gastspreker is dhr. Mark Ravesloot van de provincie Zuid-Holland aanwezig. Hij zal ons vertellen hoe in Zuid-Holland, met zoveel molens op hun grondgebied, omgegaan wordt met erfgoed, subsidies, omgevingswet en de molenbiotoop.

Na afloop van de lezing is er voldoende tijd voor een informeel samenzijn.

Hartelijke groet,

Het Bestuur van Molenstichting Noord-Brabant

Jetty Eugster-van Bergeijk, Voorzitter.