De Molenontmoetingsavond 2026 zal plaats vinden op 5 okt. De lokatie is nog niet bekend maar waarschijnlijk zullen we neerstrijken in oost-Brabant aangezien we afgelopen jaar te gast waren op De Heimolen te Rucphen in west-Brabant.
Dus zet de datum vast in uw agenda! Details volgen later.
Prinses Beatrix heropende op zaterdag 11 april de 175-jarige molen De Wachter in het Drentse Zuidlaren. Als beschermvrouwe van De Hollandsche Molen komt zij graag op molens en gaat dan uitgebreid in gesprek en op de foto met de vele vrijwilligers.
Zo ook deze keer. Onder grote publieke belangstelling luidde de prinses de bel, waarna de vang werd gelicht en de molen in beweging kwam. Het was een perfect georganiseerd feest! Complimenten aan allen die dit mogelijk hebben gemaakt.
Nieuwe richtlijn ‘Werken op hoogte’
Veiligheid staat in onze molensector voorop. Daarom werken Het Gilde van Molenaars, het Gild Fryske Mounders, het Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde en De Hollandsche Molen samen om de veiligheid te vergroten. Recent hebben zij twee nieuwe richtlijnen opgesteld. De eerste heeft betrekking op het werken op hoogte, namelijk het (niet aangelijnd) voorleggen van zeilen en het aangelijnd werken op hoogte. Bij het voorleggen van een zeil geldt als branchenorm om geen valbeveiliging te gebruiken. Ook wordt het voorleggen zónder naar boven te klimmen gestimuleerd. Voorwaarde is wel dat risico’s worden voorkomen en dat er voorwaarden zijn onder welke omstandigheden het klimmen in de wiek wordt gedoogd.
De andere, nieuwe richtlijn haakt in op het feit dat het voorkomt dat een molenaar langere tijd alleen op de molen is. Ondanks dat de molenaar is opgeleid om de molen veilig, zelfstandig te bedienen, is het soms onduidelijk of dat wel of niet is toegestaan. Deze branchenorm stelt dat in voorkomende gevallen de molenaar een functionerende mobiele telefoon op het lichaam dient te dragen en een andere persoon van tevoren op de hoogte te hebben gebracht dat hij/zij alleen op de molen is. De richtlijn gaat om het draaien met de molen, het doen van licht onderhoudswerk en malen met de molen, mits dit met één persoon kan en de molen is toegerust dit veilig alleen te kunnen doen.
Energielabel verplicht bij verkoop of verhuur molen
Moleneigenaren opgelet! Vanaf 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor beschermde monumenten. Een energielabel laat zien hoe energiezuinig een gebouw is. Voor de meeste woningen en utiliteitsgebouwen was een energielabel al verplicht. Eerder werd er een uitzondering gemaakt voor beschermde monumenten. Hier komt verandering in. Dit betekent dat eigenaren van beschermde monumenten, net als de eigenaren van andere gebouwen, vanaf 29 mei 2026 verplicht zijn om hun monument bij verkoop, verhuur of verlenging van huurovereenkomsten van een energielabel te voorzien.
Meer informatie is te vinden op de site van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Klik hiervoor op onderstaande knop.
Op een sociaal veilige molen voelen mensen zich welkom, gerespecteerd en gehoord, ongeacht leeftijd, achtergrond, ervaring of overtuiging. Sociale veiligheid betekent niet alleen dat ongewenst gedrag wordt voorkomen, maar ook dat er actief gewerkt wordt aan een cultuur van vertrouwen, openheid en inclusie. Op die manier ervaren zowel mensen van de molen als de bezoekers voldoende ruimte én voelen zij zich veilig genoeg om vragen te stellen, grenzen aan te geven en ideeën te delen. Hoe herken je grensoverschrijdend gedrag? Wat kun je eraan doen? Of beter: hoe voorkom je dat? Op de website van De Hollandsche Molen is nu een dossier gepubliceerd met achtergronden en adviezen.
De VriendenLoterij verraste De Hollandsche Molen begin maart met een prachtige cheque van maar liefst € 582.563. Een enthousiaste vertegenwoordiger van de goededoelenloterij bracht deze hoogstpersoonlijk langs op het kantoor van de vereniging. Het bedrag is samengesteld uit de jaarlijkse vaste bijdrage plus een fraai bedrag van het geoormerkt werven. De Hollandsche Molen waardeert enorm het jarenlange partnerschap met de VriendenLoterij. Mede dankzij haar steun heeft de vereniging vele molens in het land kunnen restaureren en onderhouden.
Het molenensemble van de Marsumermolen in Marsum (FR). Beeld: Gerben D. Wijnja
Leestip: artikel molenerven in Monumentaal
Vrijwel alle historische molens in Nederland zijn beschermd als rijksmonument. De directe omgeving, het molenerf, is tot nu onderbelicht. Molenaarshuisjes, andere historische bijgebouwen en de oorspronkelijke groenvoorziening op een molenerf horen bij het cultuurhistorische verhaal dat een molen vertelt. De laatste jaren verdwijnen zienderogen waardevolle molenerven. Doen we niets, dan staat straks het merendeel van onze molens in een ontzielde omgeving.
Frank Terpstra, molenaar en molendeskundige, staat in het tijdschrift Monumentaal uitgebreid stil bij deze zorgelijke ontwikkeling en roept op deze trend om te buigen.
Bron: Dit artikel is afkomstig uit MONUMENTAAL, magazine over cultureel erfgoed in Nederland en Vlaanderen. monumentaal.com
Beste leden Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant,
Het bestuur Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant organiseert wederom twee bijeenkomsten (zie de e-mail vooraankondiging van 28 januari).
Respectievelijk op donderdag 16 april 2026 voor West-Brabant en op woensdag 22 april 2026 voor Oost-Brabant. Bent u verhinderd op de avond in uw regio, uiteraard geen probleem om dan aan te sluiten in de andere regio.
Oost-Brabant is het gebied ten oosten langs de lijn Dongen, Gilze en zuidelijk naar de Belgische grens en verder grenzend aan Gelderland, Limburg en België. West-Brabant is het gebied grenzend aan de provincie Zeeland tot de lijn ten oosten van het Land van Heusden en Altena (dus inclusief Land van Heusden en Altena) en de lijn oost van Dongen naar de Belgische grens.
Voor onze leden woonachtig buiten West of Oost van de afdeling, laten wij aan hun de keuze welke bijeenkomst zij wensen deel te nemen.
Donderdag 16 april 2026 West-Brabant
Locatie:
De Heimolen
Heimolendreef 24
4715 TC Rucphen
(Vanaf 19.00 uur krijgen deelnemers de mogelijkheid De Heimolen te bezichtigen onder leiding van de molenaars De Heimolen.)
Woensdag 22 april 2026 voor Oost-Brabant
Locatie:
MFC het Kruispunt
Kerkplein 6
5835 AT Beugen
Programma voor beide avonden:
19.30-20:00 uur Ontvangst met koffie/thee.
20.00 uur Aanvang informatieavond.
Agenda:
Opening
Mededelingen
Organisatiestructuur in NB
Activiteiten 2026
Financiën 2025
Discussie Molenbiotoop
Rondvraag
Sluiting
Wij hopen op uw komst!
Met vriendelijke groet,
Bestuur Gilde van Molenaars Afdeling Noord-Brabant.
Speciale lift voor vissen in gebruik bij Opwettense Watermolen
Ja, het bestaat echt. Bij de Opwettense Watermolen in Nuenen is een speciale lift geplaatst die ervoor moet zorgen dat vissen zich beter kunnen verplaatsen door de Kleine Dommel. Naast het plaatsen van de vislift, is de stuw die het waterpeil regelt, opgeknapt en geautomatiseerd. De werkzaamheden begonnen zo’n acht maanden geleden, en zijn nu voltooid.
Sem van Ginneken Studio 040
10 april 2026
Studio040
Vislift Opwettense Watermolen
Volgens Alwijn ten Cate van Molenstichting Noord-Brabant is het plaatsen van de vislift erg belangrijk: “Dan heb je echt een natuurlijk landschap en vissen kunnen nu migreren. Het is natuurijk geen mechanische lift, maar een ton met allemaal verschillende kamers waar vissen doorheen kunnen zwemmen.”
Volgens Rutger Schrijer, de verkoper van de vislift, wordt de natuur hierdoor herstelt. “We zien dat de populatie groter wordt en dat de diversiteit van verschillende vissoorten ook beter wordt”, geeft hij aan.
Stuw
De opknapbeurt van de stuw was volgens Hans Koekkoek van Waterschap de Dommel hoog nodig. “Het probleem was dat de stuw heel oud was. Hij was van hout en in verval. We hebben hem moeten renoveren en tegelijkertijd automatisch gemaakt. Nu hoeft niemand er meer naartoe om het waterpeil van de Kleine Dommel te regelen.”
Nu het waterpeil via de nieuwe stuw geregeld wordt, komt er meer water in de rivier en kan de Opwettense Watermolen ook weer draaien. De vernieuwing komt volgens Alwijn ten Cate net op tijd: “Net zoals je wind nodig hebt voor een windmolen heb je water nodig voor een watermolen. Als een molen niet kan draaien, dan gaat hij uiteindelijk vastlopen en stort hij in.”
Karakter
Met de opknapbeurt is zo veel mogelijk rekening gehouden om het karakter van de monumentale watermolen en de omgeving niet verloren te laten gaan. “Eigenlijk herstel je het oude watermolenlandschap, want dat was verloren gegaan. Nu wordt het veel natuurlijker en krijg je eigenlijk een beetje het landschap terug zoals het ten tijden van Van Gogh was”, aldus Ten Cate.
Voor molenaar Peer Geboers is de renovatie van het gebied rondom de watermolen bijzonder: “Hij is in 1700 een keer afgebrand en opnieuw opgebouwd. Het is mooi dat we de originaliteit hebben weten te behouden”, geeft hij aan. Voor hem was het in ieder geval een bijzondere opening. “Zoveel bobo’s hebben we hier nog nooit gehad”, zegt hij lachend.
Er is een vergunning verleend om te bouwen naast en gelijk achter in de tuin bij de Molen van Borkel en Schaft. De molen kan dan mogelijk niet meer blijven draaien in de toekomst Hier willen we bezwaar tegen maken en verzamelen daar handtekeningen voor om aan de gemeente te overhandigen.
De Hollandsche Molen heeft de ambitie om zoveel mogelijk mensen te laten kennismaken met de Nederlandse molenwereld. De afgelopen jaren hebben we onder meer onze social-mediakanalen een flinke impuls gegeven met informatieve, inspirerende en creatieve berichtgeving. Wij zijn nu toe aan de volgende stap.
Wij zoeken vrijwilligers die het leuk vinden om een steentje bij te dragen aan de content op onze social media. Daarvoor is deze oproep samengesteld:
SPRUNDEL – Op de West-Brabantse Molendag was het gezellig druk bij Molen De Hoop in Sprundel. Dankzij het mooie weer en de bijzondere expositie van Franka van den Broek kwamen er bijna 150 bezoekers naar de molen.
De molenaars hadden voor deze dag een extra inspanning geleverd door de molenstenen open te leggen. Hierdoor kregen bezoekers een duidelijk en interessant beeld van hoe het maalproces in zijn werk gaat. Dit werd door velen met belangstelling bekeken. Franka van den Broek had speciaal voor deze gelegenheid een schilderij van de molen gemaakt, wat veel bewondering oogstte. Bezoekers konden de molen zowel van binnen als van buiten bezichtigen. Ondertussen werd er beneden in de molen en op de terrasjes aan de voor- en achterzijde genoten van koffie, cake en versgebakken pannenkoeken. Ook maakten veel bezoekers gebruik van de mogelijkheid om meelproducten te kopen om thuis mee te bakken.
Zeer geslaagd en sfeervol
De dag werd als zeer geslaagd en sfeervol ervaren. Er kan dan ook met tevredenheid worden teruggekeken op een mooie en drukbezochte West-Brabantse Molendag.
Molendag op Tweede Paasdag in Land van Cuijk en omgeving
LAND VAN CUIJK/ HEUMEN / MOLENHOEK / GROESBEEK – De vereniging Molenvrienden Land van Cuijk en omstreken organiseert ook dit jaar weer een Molendag op Tweede Paasdag, maandag 6 april. Het werkgebied van de vereniging omvat de molens in het Land van Cuijk, Noord-Limburg en de gemeente Heumen.
Traditiegetrouw zijn op deze dag verschillende molens geopend voor publiek. Bezoekers kunnen dit jaar terecht bij De Maasmolen in Nederasselt, Zeldenrust in Overasselt, de Bovenste Plasmolen in Plasmolen en Bergzicht in Gassel. Als speciale gast doet dit jaar ook De Zuidmolen in Groesbeek mee. In totaal zijn er vier windmolens en één watermolen te bezoeken.
De Joannesmolen in Heumen is dit jaar helaas gesloten vanwege werkzaamheden aan de wieken.
Bij voldoende wind zullen de molens draaien en wordt er ook graan gemalen. Bezoekers zijn van harte welkom om een kijkje te nemen. De molenaars geven graag uitleg over de werking van de molen en vertellen meer over het bijzondere molenaars vak.
Op de website www.molenvrienden.nl is meer informatie te vinden. Daar staat ook een fietstocht van ongeveer 50 kilometer langs de deelnemende molens.
De molens zijn geopend van 11.00 tot 16.00 uur en de toegang is gratis.
De Molendag biedt een mooie gelegenheid voor jong en oud om kennis te maken met het bijzondere molenerfgoed van de streek.
Moleninfo:
#De Maasmolen – standerdmolen – oud hollands
#Zeldenrust – standerdmolen – oud hollands
#Bergzicht – 8-kante bergmolen – van Bussel met remkleppen
#Bovenste Plasmolen – midden bovenslag watermolen
#De Zuidmolen – Fauël (fokwieken), hier met – hoogst uitzonderlijk – ook op alle vier de enden een Ten Haveklep. Daarnaast hebben de vier enden ook neusremkleppen.
Meer dan twintig molens open voor het publiek bij de 33ste Westbrabantse Molendag
Zondag wordt door vereniging De Westbrabantse Molens voor de 33ste maal de Westbrabantse Molendag gehouden. Ruim twintig molens in de regio doen daar aan mee.
Redactie
Bron: BN DeStem
In het westelijke deel van Brabant (lopend van de westgrens met Zeeland tot grofweg een verticale lijn ten oosten van Dongen) staan anno 2026 nog 27 bedrijfsvaardige molens. Daarvan zijn er 21 zondag tussen 11:00 uur en 17:00 uur opengesteld voor het publiek. In alle molens werken vrijwilligers en alle molens zullen zondag draaien.
De volgende molens doen mee aan de Molendag in West-Brabant:
Bavel, De Hoop
Bergen op Zoom, De Twee Vrienden
Bosschenhoofd, De Heimolen
Den Hout, De Hoop
Dongen, Koningin Wilhelmina
Etten-Leur, Zwartenbergse Molen, Bisschopsmolen en De Lelie
Halsteren, Sint Antoniusmolen
Hoeven, De Toekomst
Hooge Zwaluwe, Zeldenrust
Huijbergen, Johanna Adres
Made, Hoop Doet Leven
Nieuw-Vossemeer, De Assumburg
Nispen, Molen van Aerden
Oudemolen. De Oude Molen
Raamsdonksveer, De Onvermoeide
Roosendaal, De Hoop
Sprundel, De Hoop
Willemstad, d’Orangemolen
Wouw, De Arend
Jos (76) en Ben (70) zoeken nieuwe molenaar: wie houdt de wieken draaiend?
Omroep Brabant.
Swoesh, swoesh. Ondanks een bescheiden briesje draaien de wieken van de Graanmolen in Hapert fier in het rond. Het is een ouwetje uit 1896, gemaakt uit onderdelen van andere molens uit Groningen en Friesland. Alles kraakt en piept, maar volgens de molenaars Jos Jansen (76) en Ben van Roosmalen (70) is dat juist goed. Twee zaterdagen per maand openen ze de molen om graan te malen, onderhoud te plegen en het publiek een kijkje te gunnen. Nu hun leeftijd langzamerhand begint mee te tellen, zijn ze op zoek naar een nieuwe molenaar die het stukje erfgoed in ere zal houden.
Eelt op de handen, kracht in de armen, een technische blik en dol op de buitenlucht. Molenaar zijn, is een ambacht van aanpakken, iets waar vrijwilligers Ben en Jos enorm van genieten.
“Het is best aanpoten, maar dat is juist leuk”, zegt Jos. “We zorgen dat technisch alles in orde is. Belangrijkste is dat maalstenen in goede staat zijn, anders kunnen we niet malen. En als we hebben gemalen, zijn we zeker een uur bezig om alles netjes op te ruimen, want we willen geen restaurant worden voor de muizen.”
De molenaars maken alleen veevoer voor de dieren uit de buurt. Aan bakkers leveren ze niet. “Dan moeten we voldoen aan allerlei voorschriften”, zegt Jos. “Bovendien wil een bakker natuurlijk iedere dag meel hebben om brood te bakken, maar wij zijn geen beroepsmolenaars en draaien slechts iedere twee weken één dag.”
Jos (76) aan het werk in de molen (foto: Karin Kamp).
De molen zit in hun hart, maar ze beseffen dat ze er niet jonger op worden. Ook landelijk zie je deze tendens. “De gemiddelde leeftijd van gediplomeerde molenaars ligt boven de 60. En in Brabant ligt dat nog een stuk hoger, daar zijn ze tussen de 65 en 70 jaar”, zegt Jos. “Als we geen nieuwe aanwas krijgen, dan ben ik er van overtuigd dat binnen nu en tien jaar heel veel molens in onze provincie stil komen te staan.”
“Als een molen niet draait, dan sterft-ie.”
En dat zou de doodsteek betekenen voor de cultuurhistorische monumenten. “Kijk maar naar een huis, als er tien jaar niet in gewoond wordt, is het verwaarloosd en uitgeleefd. “Een molen moet draaien”, vult Ben aan. “Als een molen niet draait, dan komt-ie in verval en sterft-ie. Het zou doodzonde zijn als zoiets moois zou moeten worden afgebroken.”
Voor Jos en Ben is molenaar het mooiste vak wat er bestaat (foto: Karin Kamp).
Een goede molenaar vinden is verdomde lastig, een beetje zoals een speld in een hooiberg. Man, vrouw, iedereen mag zich aanmelden, zeggen de mannen. “Maar het liefst een jong iemand met een flinke dosis toewijding, zodat we weer heel wat jaartjes vooruit kunnen.”
Het maïs wordt naar boven getakeld (foto: Karin Kamp).
“Het is niet zo dat je meteen kunt beginnen, de opleiding duurt minimaal twee jaar”, vertelt Jos. “We hopen dat iemand liefde krijgt voor het vak, zodat hij of zij steeds meer vakkennis ontwikkelt. Dat is essentieel om het beroep ooit weer over te dragen aan een nieuwe molenaar. Het ambacht is cultureel erfgoed, dat mag niet uitsterven.”
De toekomstig leerling hoeft niet iedere week de wieken te laten draaien. “Als je één keer in de maand of op een woensdag- of zaterdagmiddag tijd hebt, is dat prima”, zegt Ben. “Wij passen ons daarop aan.”
“Ik hoef niet naar de sportschool om fit te blijven.”
De zeventigers zoeken iemand die het op den duur van ze kan overnemen. Maar voorlopig is het nog niet zover. “Het is machtig mooi werk, daar wil ik nog geen afscheid van nemen. Zolang het lichamelijk kan, blijf ik gewoon doordraaien”, zegt Jos beslist. Zijn conditie is dik in orde. “Ik hoef niet naar de sportschool om fit te blijven. Als ik in de wieken klim en de hele tijd trap op, trap af ga, dan heb ik meer dan voldoende beweging gehad.”
In Brabant loopt het aantal molenaars de laatste jaren flink terug. Dit in tegenstelling tot de rest van Nederland, waar het aantal wel op peil blijft. Hieronder een overzicht van de aanwas van de afgelopen drie jaar.