Nieuwsbrief juni 2026 De Hollandsche Molen

Zuid-Holland: subsidieregeling voor restauratie kleine monumenten

De provincie Zuid-Holland introduceerde op 1 juni van dit jaar een nieuwe subsidieregeling voor de restauratie en het herstel van kleine rijksmonumenten en historisch bouwwerk die op het terrein van een rijksmonument staan. Ook hekwerken, schuurtjes, bakhuisjes en andere gebouwen met een maximaal vloeroppervlak van 30 m2 op bijvoorbeeld molenerven komen in aanmerking voor subsidie. Deze objecten bepalen in hoge mate het aangezicht van het monument. Je kunt maximaal 50% van de kosten vergoed krijgen.
Het subsidiebedrag is minimaal € 5.000 en maximaal € 25.000. Aanvragen zijn tot en met 31 juli 2026 welkom.
De Hollandsche Molen is blij dat er meer nadruk wordt gelegd op de omgeving van rijksmonumenten, in dit geval dus ook op de erven rondom de molens. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst verdeeld, dus wees er snel bij.Lees meer over de regeling via onderstaande knop.

Fusie De Hollandsche Molen en Stichting Molendocumentatie is officieel rond

Het was een lang traject, met talrijke voorbereidende gesprekken en twee extra ledenvergaderingen. Maar de kogel is door de kerk: de fusie tussen De Hollandsche Molen en de Vereniging (voormalige Stichting) Molendocumentatie is nu formeel rond. Momenteel wordt nog gebroed op een juiste naam van het documentatiecentrum aan de Zeeburgerdijk. De verwachting is dat na de zomervakantie de puntjes definitief op de i worden gezet. Uiteraard houden wij u op de hoogte.

Zorg ook voor sociale veiligheid op molens

In de molenwereld is veiligheid onderdeel van de opleiding tot molenaar. In het lesmateriaal staat nauwkeurig beschreven hoe we voor de veiligheid voor onszelf, de molen en bezoekers moeten zorgen. Alles wordt uitgelegd, ook de juridische en verzekeringstechnische kanten. Dit gaat echter uitsluitend over de fysieke veiligheid. Wat we in de opleiding niet terugvinden is, hoe we in de molenwereld sociaal wenselijk met elkaar moeten omgaan. Dat is van groot belang. In de huidige tijd berichten de media immers bijna dagelijks over meldingen van ongewenst gedrag op allerlei terreinen.

Juist daarom wil De Hollandsche Molen – samen met het Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde, het Gilde van Molenaars en het Gild Fryske Mounders – met nadruk wijzen op het belang van sociale veiligheid. Alleen in een sociaal veilige organisatie voelen mensen zich immers welkom, gerespecteerd en gehoord, ongeacht leeftijd, achtergrond, ervaring of overtuiging. Sociale veiligheid betekent niet alleen dat ongewenst gedrag wordt voorkomen, maar ook dat er actief gewerkt wordt aan een cultuur van vertrouwen, openheid en inclusie.

Op de website van De Hollandsche Molen kunt u meer lezen over wat hier allemaal bij komt kijken, en vooral ook wat u zelf kunt doen om voor die veiligheid te zorgen.

Molenbiotoop: het belang van de eerste 100 meter

Voor het functioneren en behoud van een traditionele windmolen is het essentieel dat de molen voldoende wind vangt, dat de wind gelijkmatig op het gevlucht aanstroomt en dat de lucht na passage langs de molen goed kan wegstromen. Daarom kennen veel gemeenten beschermingsregels voor de molenbiotoop of vrijwaringszone, veelal gebaseerd op de biotoopformule van De Hollandsche Molen.

Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de eerste 100 meter rond de molen en de ruimere zone tot 400 meter. Obstakels in die eerste 100 meter geven een groot risico op storende en soms zelfs schadelijke turbulenties in de wind. Juist het belang van die eerste 100 meter wordt in de praktijk van gemeenten en plannenmakers vaak onderschat. In opdracht van De Hollandsche Molen heeft EAGM, adviesbureau voor monumenten en erfgoed,  het belang uitgelegd van de bescherming van de eerste 100 meter rond een windmolen: het doel is uiteindelijk dat de luchtstroming zo open, gelijkmatig en ongestoord mogelijk moet blijven.

De Friedesse Molen in het Limburgse Neer. Beeld: Roger Veringmeijer

Toekomstplan voor watermolens en hun landschappen

De Hollandsche Molen is momenteel bezig een plan te maken voor watermolens en watermolenlandschappen. In dat plan geven we aan wat de gewenste toekomst is voor watermolens en hun landschappen. Ook bevat het maatregelen die nodig zijn om de gewenste toekomst te bereiken. Dit plan maken we samen met betrokken partijen, zoals eigenaren van watermolens, landschapsorganisaties, provincies, waterschappen, vertegenwoordigers van toerisme, recreatie en landbouw en deskundigen op het gebied van cultuurhistorie, hydrologie, natuur en planologie. Want alleen met gezamenlijke inzet kunnen we het plan ook uitgevoerd krijgen en onze watermolens en watermolenlandschappen beschermen, behouden en benutten.

Waarom is dit plan nodig?
Om te beginnen worden veel watermolens bedreigd door te weinig of juist te veel water. Watermolenlandschappen staan onder druk van bijvoorbeeld bebouwing. Er is echter een achterstand in aandacht en bescherming van watermolens en hun omgeving. Dat heeft verschillende oorzaken. Het onderwerp is namelijk complex, het aantal betrokkenen is groot en divers, het eigendom van watermolens is versnipperd, watermolenlandschappen strekken zich soms uit over meerdere gemeenten, provincies en zelfs landen en er spelen veel uiteenlopende belangen waaronder monumentenzorg, waterbeheer en ecologie. Bovendien is wet- en regelgeving ingewikkeld en soms tegenstijdig en komt zowel vanuit Nederland als vanuit Europa.

Kansen benutten
Tegelijkertijd bieden watermolens en de watermolenlandschappen belangrijke kansen. Ze spelen een constructieve rol bij actuele uitdagingen zoals weerbaarheid, duurzaamheid, waterdoelen en klimaatadaptatie. Zo kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren bij waterbuffering en waterberging en daarmee een functie hebben in onze strijd tegen verdroging. Ze hebben mogelijkheden voor het vergroten van de biodiversiteit en natuurwaarden. En het komt voor dat watermolenaars juist wordt gevraagd om de stuwfunctie van hun watermolen te benutten om overstromingen te voorkomen.
We houden u op de hoogte van de vorderingen.