Kader nieuwsbrief van De Hollandsche Molen april 2026

Beschermvrouwe heropent De Wachter

Prinses Beatrix heropende op zaterdag 11 april de 175-jarige molen De Wachter in het Drentse Zuidlaren. Als beschermvrouwe van De Hollandsche Molen komt zij graag op molens en gaat dan uitgebreid in gesprek en op de foto met de vele vrijwilligers.
Zo ook deze keer. Onder grote publieke belangstelling luidde de prinses de bel, waarna de vang werd gelicht en de molen in beweging kwam. Het was een perfect georganiseerd feest! Complimenten aan allen die dit mogelijk hebben gemaakt.

Nieuwe richtlijn ‘Werken op hoogte’

Veiligheid staat in onze molensector voorop. Daarom werken Het Gilde van Molenaars, het Gild Fryske Mounders, het Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde en De Hollandsche Molen samen om de veiligheid te vergroten. Recent hebben zij twee nieuwe richtlijnen opgesteld. De eerste heeft betrekking op het werken op hoogte, namelijk het (niet aangelijnd) voorleggen van zeilen en het aangelijnd werken op hoogte. Bij het voorleggen van een zeil geldt als branchenorm om geen valbeveiliging te gebruiken. Ook wordt het voorleggen zónder naar boven te klimmen gestimuleerd. Voorwaarde is wel dat risico’s worden voorkomen en dat er voorwaarden zijn onder welke omstandigheden het klimmen in de wiek wordt gedoogd.

Nieuwe richtlijn ‘Alleen op de molen’

De andere, nieuwe richtlijn haakt in op het feit dat het voorkomt dat een molenaar langere tijd alleen op de molen is. Ondanks dat de molenaar is opgeleid om de molen veilig, zelfstandig te bedienen, is het soms onduidelijk of dat wel of niet is toegestaan. Deze branchenorm stelt dat in voorkomende gevallen de molenaar een functionerende mobiele telefoon op het lichaam dient te dragen en een andere persoon van tevoren op de hoogte te hebben gebracht dat hij/zij alleen op de molen is. De richtlijn gaat om het draaien met de molen, het doen van licht onderhoudswerk en malen met de molen, mits dit met één persoon kan en de molen is toegerust dit veilig alleen te kunnen doen.

Energielabel verplicht bij verkoop of verhuur molen

Moleneigenaren opgelet! Vanaf 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor beschermde monumenten. Een energielabel laat zien hoe energiezuinig een gebouw is. Voor de meeste woningen en utiliteitsgebouwen was een energielabel al verplicht. Eerder werd er een uitzondering gemaakt voor beschermde monumenten. Hier komt verandering in. Dit betekent dat eigenaren van beschermde monumenten, net als de eigenaren van andere gebouwen, vanaf 29 mei 2026 verplicht zijn om hun monument bij verkoop, verhuur of verlenging van huurovereenkomsten van een energielabel te voorzien.

Meer informatie is te vinden op de site van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Klik hiervoor op onderstaande knop.

Aandacht voor sociale veiligheid

Op een sociaal veilige molen voelen mensen zich welkom, gerespecteerd en gehoord, ongeacht leeftijd, achtergrond, ervaring of overtuiging. Sociale veiligheid betekent niet alleen dat ongewenst gedrag wordt voorkomen, maar ook dat er actief gewerkt wordt aan een cultuur van vertrouwen, openheid en inclusie. Op die manier ervaren zowel mensen van de molen als de bezoekers voldoende ruimte én voelen zij zich veilig genoeg om vragen te stellen, grenzen aan te geven en ideeën te delen. Hoe herken je grensoverschrijdend gedrag? Wat kun je eraan doen? Of beter: hoe voorkom je dat? Op de website van De Hollandsche Molen is nu een dossier gepubliceerd met achtergronden en adviezen.

VriendenLoterij bedankt

De VriendenLoterij verraste De Hollandsche Molen begin maart met een prachtige cheque van maar liefst € 582.563. Een enthousiaste vertegenwoordiger van de goededoelenloterij bracht deze hoogstpersoonlijk langs op het kantoor van de vereniging. Het bedrag is samengesteld uit de jaarlijkse vaste bijdrage plus een fraai bedrag van het geoormerkt werven. De Hollandsche Molen waardeert enorm het jarenlange partnerschap met de VriendenLoterij. Mede dankzij haar steun heeft de vereniging vele molens in het land kunnen restaureren en onderhouden.

Het molenensemble van de Marsumermolen in Marsum (FR). Beeld: Gerben D. Wijnja

Leestip: artikel molenerven in Monumentaal

Vrijwel alle historische molens in Nederland zijn beschermd als rijksmonument. De directe omgeving, het molenerf, is tot nu onderbelicht. Molenaarshuisjes, andere historische bijgebouwen en de oorspronkelijke groenvoorziening op een molenerf horen bij het cultuurhistorische verhaal dat een molen vertelt. De laatste jaren verdwijnen zienderogen waardevolle molenerven. Doen we niets, dan staat straks het merendeel van onze molens in een ontzielde omgeving.

Frank Terpstra, molenaar en molendeskundige, staat in het tijdschrift Monumentaal uitgebreid stil bij deze zorgelijke ontwikkeling en roept op deze trend om te buigen.

Bron: Dit artikel is afkomstig uit MONUMENTAAL, magazine over cultureel erfgoed in Nederland en Vlaanderen. monumentaal.com